Son yıllarda girişimcilik ekosistemi hızla büyürken, beraberinde pek çok hukuki soruyu da getiriyor.

Özellikle aile içi dayanışmanın ticarete döküldüğü durumlarda, en çok sorulan sorulardan biri şu; "Eşimin şahıs işletmesinden kaynaklanan vergi borçları, benim üzerime olan Limited veya Anonim şirketi tehlikeye atar mı?"

Hemen cevap verelim...

Hukuk "Hayır" diyor.

Ancak bu "Hayır"ın arkasında, dikkat edilmesi gereken ince detaylar ve "şeytanın gizli olduğu" istisnalar var.

Tüzel Kişilik Duvarı "Seninki Senin, Benimki Benim"

Türk hukuk sisteminde temel bir kural vardır.

Mal ayrılığı ve tüzel kişiliğin bağımsızlığı. Bir şahıs işletmesi sahibi, tüm borçlarından şahsi mal varlığıyla sorumludur.

Ancak eşi üzerine kurulu bir sermaye şirketi (LTD veya A.Ş.), tamamen ayrı bir hukuki "kişidir".

Yani vergi dairesi; Ahmet Bey’in şahıs işletmesine ait KDV borcu için, eşi Ayşe Hanım’ın ortağı veya sahibi olduğu şirketin banka hesaplarına blokaj koyamaz, araçlarına haciz gidemez.

Ayşe Hanım’ın şirketi, kanun önünde Ahmet Bey’den bağımsız bir varlıktır.

Vergi Dairesi Ne Zaman "Dur" Der?

Prensip bu kadar net olsa da, uygulamada bazı "gri alanlar" risk oluşturabiliyor.

İşte uykunuzu kaçırabilecek o istisnai durumlar.

"Kağıt Üstünde Patron" Meselesi (Muvazaa).

Eğer borçlu olan eş, aslında şirketin gerçek yöneticisi ve sahibi olduğu halde, sadece borçtan kaçmak için şirketi eşinin üzerine yapmışsa; vergi dairesi "burada bir danışıklı dövüş var" diyebilir.

İşlemlerin gerçek mahiyeti ilkesi gereği, bu durumun ispatlanması halinde yasal süreçler işletilebilir.

Hisse Ortaklığı...

Borçlu eş, diğer eşin şirketine sembolik de olsa ortaksa; vergi dairesi şirketin kasasına değil ama o eşin şirketteki hisselerine haciz koyabilir.

Aynı Çatı Altında Faaliyet...

En çok can yakan kısım burası.

Eğer iki işletme de aynı adreste, aynı masada faaliyet gösteriyorsa; fiili haciz sırasında memurlar hangi bilgisayarın veya mobilyanın kime ait olduğunu ayırt edemeyebilir.

Bu durumda "İstihkak İddiası" dediğimiz süreç başlar ki, faturası olmayan eşyayı kurtarmak oldukça zordur.

Kendinizi Nasıl Korursunuz?

Eşlerden birinin ticari riskleri diğerinin "temiz" geçmişini lekelememeli.

Bunun yolu ise şeffaflıktan geçiyor.

Faturaları Saklayın...

Şirketinize aldığınız her bir demirbaşın faturası mutlaka şirket adına kesilmiş olmalı.

Adresleri Ayırın...

Eğer mümkünse, şahıs işletmesi ile sermaye şirketinin fiziki mekanlarını veya en azından bölümlerini net bir şekilde ayırın.

Hukuki Destek Alın...

Vergi hukuku şakaya gelmez.

Bir yapılandırma veya risk analizi için mutlaka bir mali müşavir veya hukukçu ile çalışın.

Sonuç olarak; evlilikte "bir yastıkta kocamak" esastır ama vergi borçlarında yastıklar da, cüzdanlar da, şirketler de ayrıdır.

Yasalar, dürüst girişimciyi eşinin borç yükü altında ezilmekten korur; yeter ki "kağıt üzerinde" değil, hukuken de haklı olun."