1 Ocak 2026,

Türkiye’de küçük esnaf ve sanatkârlar için yalnızca yeni bir takvim yaprağı değildir. Bu tarih, vergilendirme sisteminde uzun yıllardır ertelenen köklü bir dönüşümün fiilen başladığı gündür.

Basit Usul vergilendirme sisteminin kaldırılmasıyla birlikte yüz binlerce esnaf, gerçek usule geçmek zorunda kalacaktır. Bu geçiş; sadece esnafın değil, mali müşavirlik mesleğinin, meslek örgütlerinin ve kamu idaresinin de ciddi bir sınavıdır.

Yeni Dönem:

Daha Fazla Sorumluluk, Daha Fazla Risk

Basit Usul; defter yükümlülüklerini sınırlayan, esnafı muhasebe tekniklerinden uzak tutan bir modeldi. Ancak 2026 itibarıyla bu sistem sona ermektedir.

Yeni dönemde esnaf;

İşletme Defteri veya Bilanço Esası ile kayıt tutacak,

KDV, Muhtasar, Stopaj, Geçici Vergi ve Gelir Vergisi beyannameleriyle düzenli olarak muhatap olacak,

Vergi mevzuatının tüm sorumluluğunu doğrudan üstlenecektir.

Bu tablo, artık tartışmasız bir gerçeği ortaya koymaktadır: Bu sürecin uzman olmayan kişilerce yürütülmesi mümkün değildir.

Yetki Tartışması Değil, Açık Bir Hukuk Sorunu

Ne var ki sahada bambaşka bir tablo vardır.

Esnaf ve Sanatkâr Odalarının defter tutma faaliyetleri, yıllardır bilinen ancak görmezden gelinen bir hukuki sorundur.

Yetki kimde? Kanun ne diyor?

3568 sayılı Kanun, defter tutma ve beyanname düzenleme yetkisini yalnızca Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler’e vermektedir.

5362 sayılı Kanun, Esnaf Odalarına muhasebe hizmeti sunma yetkisi tanımamaktadır.

Dolayısıyla bugün yaşanan mesele bir “yorum farkı” değil, açık bir yetki gaspıdır. Basit Usul’ün kalkmasıyla birlikte bu uygulamalar, haksız rekabeti aşarak kamu düzenini tehdit eden bir boyuta ulaşma riski taşımaktadır.

Yerel düzeyde farklı tonlarda yapılan açıklamalar ve dağınık tepkiler, sahadaki hukuksuzluğu durdurmaya yetmemektedir.

Bu nedenle;

Başta TÜRMOB olmak üzere,

Oda yönetimleri,

Meslek mensupları,

Ve meslek gruplarının tamamı ortak, net ve tavizsiz bir duruş sergilemek zorundadır.

TÜRMOB İçin Tarihi Bir Eşik

Elbette TÜRMOB’un rolü bu süreçte belirleyicidir. Ancak artık beklenti, temenni ve uyarıların ötesindedir.

2026’ya giderken ihtiyaç duyulan şey;

Emsal teşkil edecek kesin yargı kararları,

Bu kararların Türkiye genelinde fiilen uygulanması,

Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı nezdinde güçlü idari girişimler,

Yetkisiz defter tutmanın açık biçimde engellenmesidir.

Bu noktada sessizlik, tarafsızlık değil; hukuksuzluğun sürmesine dolaylı onay anlamına gelmektedir.

Ucuz Hizmetin Bedelini Kim Ödeyecek?

Bugün esnafa cazip görünen düşük maliyetli hizmetler, yarın;

Vergi cezaları,

Uzlaşma süreçleri,

Dava yükleri,

Kamu zararları olarak geri dönebilir.

Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler, yaptıkları işin hukuki ve cezai sorumluluğunu taşır. Yetkisiz kişilerce yapılan işlemlerin bedeli ise doğrudan esnafın ve kamunun sırtına yüklenir.

Sonuç: 2026 Sessizlikle Geçilemez

1 Ocak 2026’ya doğru ilerlerken artık net bir tercihle karşı karşıyayız:

Ya hukuk işletilecek,

Ya da yetki karmaşası kalıcı hale gelecektir.

Esnaf Odaları, kendi yasal görev alanlarına dönmeli; Defter tutma ve beyanname düzenleme işi, kanunun yetki verdiği ruhsatlı meslek mensuplarınca yürütülmelidir.

TÜRMOB ve tüm mali müşavir odaları, bu süreçte ortak ve güçlü bir tavır sergilemek zorundadır.

Bu yalnızca bir meslek meselesi değildir. Bu mesele, kamu düzeni, vergi güvenliği ve hukukun üstünlüğü meselesidir.

Ve bu sınavda, en büyük risk sessizliktir.